Verordening (EU) 2020/1998 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 215,
Gezien Besluit (GBVB) 2020/1999 van de Raad van 7 december 2020 betreffende beperkende maatregelen tegen ernstige schendingen van de mensenrechten1,
Gezien het gezamenlijke voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de Europese Commissie,
(1) Op 7 december 2020 heeft de Raad Besluit (GBVB) 2020/1999 aangenomen, waarin een kader is vastgesteld voor gerichte beperkende maatregelen om ernstige schendingen van de mensenrechten wereldwijd aan te pakken. Dit besluit voorziet in een reisverbod en in de bevriezing van tegoeden en economische middelen van en in een verbod op het beschikbaar stellen van tegoeden en economische middelen aan natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen die verantwoordelijk zijn voor, steun verlenen aan of anderszins betrokken zijn bij ernstige schendingen van de mensenrechten, alsook met hen geassocieerde personen, entiteiten en lichamen. Natuurlijke en rechtspersonen, entiteiten en lichamen die onder de beperkende maatregelen vallen, zijn opgenomen in de lijst in de bijlage bij Besluit (GBVB) 2020/1999. Dat besluit benadrukt het belang van het internationaal recht inzake mensenrechten en van de interactie tussen dat recht en het internationaal humanitair recht bij besluiten over gerichte beperkende maatregelen.
(2) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en beginselen die in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend, met name het recht op een effectief rechtsmiddel, de rechten van de verdediging, het recht op een eerlijk proces en het recht op bescherming van persoonsgegevens. Deze verordening moet worden toegepast overeenkomstig die rechten.
(3) Met het oog op samenhang met de vaststellings-, wijzigings- en herzieningsprocedure voor de bijlage bij Besluit (GBVB) 2020/1999, dient de bevoegdheid om de lijst in bijlage I bij deze verordening vast te stellen en te wijzigen, te worden uitgeoefend door de Raad.
(4) Met het oog op de uitvoering van deze verordening en op een zo groot mogelijke rechtszekerheid binnen de Unie moeten de namen en andere relevante gegevens over de natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen waarvan de tegoeden en economische middelen overeenkomstig deze verordening moeten worden bevroren, openbaar worden gemaakt. De verwerking van persoonsgegevens moet voldoen aan de Verordeningen (EU) 2016/6792 en (EU) 2018/17253 van het Europees Parlement en de Raad.
(5) De lidstaten en de Commissie moeten elkaar in kennis stellen van de maatregelen die uit hoofde van deze verordening worden genomen, alsmede van andere relevante informatie waarover zij in verband met deze verordening beschikken.
(6) De lidstaten moeten regels vaststellen voor sancties in geval van overtreding van de bepalingen van deze verordening en zij moeten ervoor zorgen dat die daadwerkelijk worden toegepast. Die sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
In deze verordening wordt verstaan onder:
-
a)
“vordering”: elke vóór, op of na de datum van inwerkingtreding van deze verordening ingediende eis, ook wanneer deze de vorm van een rechtsvordering heeft, die voortvloeit uit of verband houdt met de uitvoering van een contract of transactie, en met name:
- i) een vordering tot nakoming van een verplichting die voortvloeit uit of verband houdt met een contract of transactie;
- ii) een vordering tot verlenging of uitbetaling van een obligatie, financiële garantie of contragarantie, ongeacht de vorm;
- iii) een vordering tot schadeloosstelling in verband met een contract of een transactie;
- iv) een tegenvordering;
- v) een vordering, ook via een exequatur, waarmee wordt beoogd erkenning of uitvoering van een rechterlijke of arbitrale uitspraak of van een gelijkwaardige beslissing te verkrijgen, ongeacht de plaats van uitspraak;
- b) “contract of transactie”: elke verrichting, ongeacht de vorm en het recht dat erop van toepassing is, die een of meer contracten of soortgelijke verplichtingen tussen al dan niet dezelfde partijen omvat; in dit verband worden onder “contract” tevens begrepen alle — ook de uit juridisch oogpunt op zichzelf staande — met name financiële garanties of contragaranties en kredieten, alsmede alle uit een dergelijke transactie voortkomende of daarmee verband houdende bepalingen;
- c) “bevoegde autoriteiten”: de op de websites van bijlage II vermelde bevoegde autoriteiten van de lidstaten;
- d) “economische middelen”: activa van enigerlei aard, materieel of immaterieel, roerend of onroerend, die geen tegoeden zijn, maar kunnen worden gebruikt om tegoeden, goederen of diensten te verkrijgen;
- e) “bevriezing van economische middelen”: voorkomen dat economische middelen worden gebruikt om op enigerlei wijze tegoeden, goederen of diensten te verkrijgen, inclusief, maar niet daartoe beperkt, door deze te verkopen, te verhuren of te verhypothekeren;
- f) “bevriezing van tegoeden”: voorkomen van het op enigerlei wijze muteren, overmaken, corrigeren of gebruiken van, toegang verschaffen tot of omgaan met tegoeden met als gevolg wijzigingen van hun omvang, bedrag, locatie, eigenaar, bezit, onderscheidende kenmerken of bestemming of verdere wijzigingen waardoor het gebruik van bedoelde tegoeden, inclusief het beheer van een beleggingsportefeuille, mogelijk zou worden gemaakt;
-
g)
“tegoeden”: financiële activa en voordelen van enigerlei aard, met inbegrip van, maar niet beperkt tot:
- i) contanten, cheques, geldvorderingen, wissels, postwissels en andere betaalmiddelen;
- ii) deposito’s bij financiële instellingen of andere entiteiten, saldi op rekeningen, schulden en schuldbewijzen;
- iii) in het openbaar en onderhands verhandelde waardepapieren en schuldbewijzen, inclusief aandelen, certificaten van waardepapieren, obligaties, promesses, warrants, schuldbekentenissen en derivatencontracten;
- iv) rente, dividenden of andere inkomsten uit of waarde voortkomende uit of gegenereerd door activa;
- v) krediet, recht op compensatie, garanties, uitvoeringsgaranties of andere financiële verplichtingen;
- vi) kredietbrieven, cognossementen, koopbrieven;
- vii) bewijsstukken van belangen in fondsen of financiële middelen;
- h) “grondgebied van de Unie”: het grondgebied van alle lidstaten waarop het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) van toepassing is, onder de in het VEU bepaalde voorwaarden, met inbegrip van hun luchtruim.
Artikel 2
Deze verordening is van toepassing op:
- a) genocide;
- b) misdaden tegen de menselijkheid;
-
c)
de volgende ernstige schendingen van de mensenrechten:
- i) foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing,
- ii) slavernij,
- iii) buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies en moorden,
- iv) gedwongen verdwijning van personen,
- v) willekeurige arrestatie of detentie,
-
d)
andere schendingen van de mensenrechten, waaronder onderstaande, voor zover die wijdverbreid of systematisch van aard zijn of anderszins aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid in het licht van de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid als omschreven in artikel 21 VEU:
- i) mensenhandel en mensenrechtenschendingen door migrantensmokkelaars als bedoel in dit artikel,
- ii) seksueel en gendergerelateerd geweld,
- iii) schendingen van de vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging,
- iv) schendingen van de vrijheid van mening en meningsuiting,
- v) schendingen van de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging.
Voor de toepassing van lid 1 moet passend rekening worden gehouden met het internationaal gewoonterecht en de algemeen aanvaarde instrumenten van internationaal recht, zoals:
- a) het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten;
- b) het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten;
- c) het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide;
- d) het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing;
- e) het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie;
- f) het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen;
- g) het Verdrag inzake de rechten van het kind;
- h) het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van alle personen tegen gedwongen verdwijning;
- i) het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap;
- j) het Protocol inzake de voorkoming, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel, dat het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad aanvult;
- k) het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof;
- l) het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.
Voor de toepassing van deze verordening kunnen onder natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen worden verstaan:
- a) overheidsactoren;
- b) andere actoren die effectieve controle of gezag uitoefenen over een grondgebied;
- c) andere niet-overheidsactoren onder voorbehoud van artikel 1, lid 4, van Besluit (GBVB) 2020/1999.
Artikel 3
Bijlage I omvat de natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen waarvoor de Raad overeenkomstig artikel 3 van Besluit (GBVB) 2020/1999 heeft vastgesteld dat zij:
- a) verantwoordelijk zijn voor in artikel 2, lid 1, beschreven handelingen;
- b) financiële, technische of materiële ondersteuning bieden aan of anderszins betrokken zijn bij in artikel 2, lid 1, beschreven handelingen, met inbegrip van het plannen en aansturen van, opdracht geven tot, meewerken aan, voorbereiden, faciliteren en aanmoedigen van dergelijke handelingen;
- c) geassocieerd zijn met de onder de punten a) en b) vallende natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen.
Artikel 4
In afwijking van artikel 3 kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, onder door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de vrijgave of beschikbaarstelling van bepaalde bevroren tegoeden of economische middelen, nadat zij hebben vastgesteld dat de betrokken tegoeden of economische middelen:
- a) noodzakelijk zijn voor het dekken van uitgaven voor de basisbehoeften van de in de bijlage I genoemde natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen, en de gezinsleden die van deze natuurlijke personen afhankelijk zijn, zoals betalingen voor levensmiddelen, huur of hypotheeklasten, geneesmiddelen of medische behandelingen, belastingen, verzekeringspremies en nutsvoorzieningen;
- b) uitsluitend bestemd zijn voor het betalen van redelijke honoraria of het vergoeden van andere kosten van juridische diensten;
- c) uitsluitend bestemd zijn voor de betaling van honoraria of kosten voor het routinematig houden of beheren van bevroren tegoeden of economische middelen;
- d) noodzakelijk zijn voor de betaling van buitengewone lasten, mits de relevante bevoegde autoriteit de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten en de Commissie ten minste twee weken vóór zij de toestemming verleent, in kennis stelt van de redenen waarom zij meent dat specifieke toestemming moet worden verleend, of
- e) gestort worden op of betaald worden van een rekening van een diplomatieke of consulaire missie of een internationale organisatie die bescherming geniet op grond van het internationaal recht, voor zover die betalingen bestemd zijn voor de officiële doelen van de diplomatieke of consulaire missie of de internationale organisatie.
Artikel 5
Artikel 6
In afwijking van artikel 3, lid 1, kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten toestemming verlenen voor de vrijgave van bepaalde bevroren tegoeden of economische middelen, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:
- a) de tegoeden of economische middelen zijn het voorwerp van een arbitrale beslissing die is gegeven voor de datum waarop de in artikel 3 bedoelde natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of het in artikel 3 bedoelde lichaam is opgenomen in bijlage I, of van een rechterlijke of administratieve beslissing die in de Unie is gegeven, of van een rechterlijke beslissing die in de betrokken lidstaat uitvoerbaar is, en die van voor of na die datum dateert;
- b) de tegoeden of economische middelen worden uitsluitend gebruikt om te voldoen aan vorderingen die door een dergelijke beslissing zijn gewaarborgd of geldig zijn verklaard, binnen de grenzen gesteld door de toepasselijke wet- en regelgeving betreffende de rechten van titularissen van dergelijke vorderingen;
- c) de beslissing komt niet ten goede aan een in bijlage I vermelde natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of een in bijlage I vermeld lichaam, en
- d) de erkenning van de beslissing is niet in strijd met de openbare orde van de betrokken lidstaat.
Artikel 7
In afwijking van artikel 3, lid 1, en mits een betaling verschuldigd is door een in bijlage I vermelde natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of een in bijlage I vermeld lichaam op grond van een contract of overeenkomst dat of die is gesloten of een verplichting die is ontstaan vóór de datum waarop de betrokken natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of het betrokken lichaam in bijlage I werd opgenomen, kunnen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, onder door hen passend geachte voorwaarden, toestemming verlenen voor de vrijgave van bepaalde bevroren tegoeden of economische middelen, indien de betrokken bevoegde autoriteit heeft vastgesteld dat:
- a) de tegoeden of economische middelen zullen worden gebruikt voor een betaling door een in bijlage I vermelde natuurlijke persoon, rechtspersoon of entiteit of een in bijlage I vermeld lichaam, en
- b) de betaling niet in strijd is met artikel 3, lid 2.
Artikel 8
Artikel 3, lid 2, is niet van toepassing op bijboekingen op bevroren rekeningen van:
- a) rente of andere inkomsten op die rekeningen;
- b) betalingen op grond van contracten, overeenkomsten of verplichtingen die zijn gesloten of ontstaan vóór de datum waarop de in artikel 3 bedoelde natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of het in artikel 3 bedoelde lichaam is opgenomen in bijlage I, of
-
c)
betalingen die verschuldigd zijn uit hoofde van rechterlijke, administratieve of arbitrale beslissingen die in een lidstaat zijn gegeven of in de betrokken lidstaat uitvoerbaar zijn,
mits deze rente, andere inkomsten en betalingen onderworpen blijven aan de maatregelen van artikel 3, lid 1.
Artikel 9
Onverminderd de geldende voorschriften inzake rapportage, vertrouwelijkheid en beroepsgeheim zijn natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten en lichamen verplicht:
- a) alle informatie die de naleving van deze verordening vergemakkelijkt, zoals informatie in verband met rekeningen en bedragen die overeenkomstig artikel 3, lid 1, zijn bevroren, onverwijld te verstrekken aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij hun woonplaats hebben of gevestigd zijn, en deze informatie, direct of via de lidstaat, aan de Commissie te doen toekomen, en
- b) samen te werken met de bevoegde autoriteit bij de verificatie van de onder a) bedoelde informatie.
Artikel 10
Artikel 11
Artikel 12
Vorderingen in verband met contracten of andere transacties aan de uitvoering waarvan, direct of indirect, geheel of gedeeltelijk, afbreuk is gedaan door de maatregelen die uit hoofde van onderhavige verordening zijn ingesteld, met inbegrip van vorderingen tot schadeloosstelling of soortgelijke vorderingen, zoals een vordering tot schuldvergelijking of een garantievordering, met name een vordering tot verlenging of uitbetaling van een obligatie of van een garantie of contragarantie, met name een financiële garantie of contragarantie, ongeacht de vorm hiervan, worden niet toegewezen indien deze vorderingen worden ingesteld door:
- a) de in bijlage I vermelde natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen;
- b) natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen die handelen voor rekening of ten behoeve van een van de in punt a) bedoelde natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen.
Artikel 13
De Commissie en de lidstaten stellen elkaar in kennis van de maatregelen die uit hoofde van deze verordening worden genomen en verstrekken elkaar alle relevante informatie waarover zij beschikken in verband met deze verordening, in het bijzonder informatie met betrekking tot:
- a) tegoeden die zijn bevroren krachtens artikel 3 en toestemmingen die zijn verleend krachtens de artikelen 4, 5, 6 en 7;
- b) inbreuken, handhavingsproblemen en uitspraken van nationale rechtbanken.
Artikel 14
Artikel 15
Artikel 16
Artikel 17
De Raad, de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (de “hoge vertegenwoordiger”) verwerken voor de uitoefening van hun taken uit hoofde van deze verordening persoonsgegevens. Deze taken omvatten het volgende:
- a) wat betreft de Raad, het opstellen en wijzigen van bijlage I;
- b) wat betreft de hoge vertegenwoordiger, het opstellen van wijzigingen van bijlage I;
-
c)
wat betreft de Commissie:
- i) het toevoegen van de inhoud van bijlage I aan de elektronische geconsolideerde lijst van personen, groepen en entiteiten waarop financiële sancties van de Europese Unie van toepassing zijn, en aan de interactieve sanctiekaart, die beide openbaar worden gemaakt;
- ii) het verwerken van informatie over de gevolgen van de maatregelen van deze verordening, zoals de waarde van bevroren tegoeden, alsook informatie over door de bevoegde autoriteiten verleende toestemming.
Artikel 18
Artikel 19
Deze verordening is van toepassing:
- a) op het grondgebied van de Unie, met inbegrip van haar luchtruim;
- b) aan boord van vlieg- of vaartuigen die onder de rechtsbevoegdheid van een lidstaat vallen;
- c) op alle zich op of buiten het grondgebied van de Unie bevindende natuurlijke personen die onderdaan van een lidstaat zijn;
- d) op alle volgens het recht van een lidstaat erkende of opgerichte rechtspersonen, entiteiten of lichamen, binnen of buiten het grondgebied van de Unie;
- e) op alle rechtspersonen, entiteiten of lichamen ten aanzien van alle geheel of gedeeltelijk binnen de Unie verrichte zakelijke transacties.
Artikel 20
-
Zie bladzijde 13 van dit Publicatieblad.
(terug) -
Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/2001 en Besluit nr. 1247/2002/EG (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 39).
(terug)